U vihoru bratoubilačkog rata
Simo Eraković (1893 Velimlje, Banjani – 1944 planina Jelovica, Banjani ) je bio komita, rezervni žandarmerijski poručnik i komandant banjskog bataljona Jugoslovenske vojske u Otadžbini.
Za vrijeme Prvog svjetskog rata priključio se komitima koji su se borili protiv austrougarske okupacije. Nakon oslobođenja 1918. godine otišao je da uči žandarmerijsku školu u Peći. Bio je zagovornik ideje bezuslovnog ujedinjenja sa Srbijom što mu komiti koji su bili zelenaši nisu oprostili. Ubili su mu oca Mijajla, a majku Jovanu teško ranili. Simo Eraković se kasnije osvetio ubicama.
Pročitajte i
Pitali Mešu Selimovića u sred Zagreba zašto sebe naziva Srbinom: Njegovo odgovor je ostao upamćen!
Simo Eraković je organizovao četu od oko 80 vojnika iz Banjana sa kojom je krenuo u Hercegovinu po izbijanju ustanka 6. juna 1941. godine protiv ustaša. Borio se oko Bileće, Gacka, Stoca, Nevesinja i dr. Početkom 1942. godine priključio se partizanima i Savi Kovačeviću, ali je ubrzo napustio partizane zbog njihovih zločina, prvenstveno zbog ubistva popa Rista Jaramaza. Potom se priključio Vučedolskoj brigadi na čelu sa Ivanom Janičićem. Postao je komandant banjskog bataljona. I pored nastojanja komunista da ga likvidiraju Simo je uspio da odoli čestim zasjedama.
Pri proboju Grahovskog bloka Simo, za razliku od većine vučedolskih četnika, odlučio je da sa nekolicinom četnika krene ka planini Goliji da se priključi popu Radojici Perišiću. Većina vučedolskih četnika je krenula ka Risnu u nadi da će ih sačekati saveznici. Na putu ka Goliji, Simo je upao u partizansku zasjedu i kako ga ne bi živog uhvatili izvršio je samoubistvo. Partizani su potom oteli njegovo oružje kao i pištolj valter. Tek poslije 40 godina njegov sin Ilija Eraković je uspio da pronađe njegove posmrtne ostake i da ga dostojno sahrani. Partizani su ubili i Simovog brata Vojina kome se grob i dalje ne zna.
Simo Eraković je bio jedan od najuglednih prvaka Banjana. Iako je bio na strani četnika spasio je život tadašnjem partizanu Niku Miljaniću.
Foto: Viki
