Podizanjem brane na Đerdapu, radi izgradnje hidrocentrale na Dunavu, potopljeni su mnogobrojni veoma važni arheološki lokaliteti, koji spadaju u ubedljivo najstarije u Evropi. Tako da je dugi niz godina bilo onemogućeno i ekstremno otežano svako arheološko istraživanje i kopanje, i bili su obavijeni velom tajne i zaborava.
Evo njihovog spiska…
Evidentirana kulturna dobra sa potopljenim lokalitetima:
- Livadice, (antičko utvrđenje)
- Brnjica, (rimski pregradni kastrum)
- Cezava, (rimski kastrum)
- Cezava, (srednjevekovna nekropola)
- Saldum, (rimsko i ranovizantijsko utvrđenje)
- Zidinac, (kasnoantički speculum)
- Kozica, (praistorijska naselja)
- Bosman, (ranovizantijsko utvrđenje)
- Gospodjin Vir, (antičko i srednjevekovno nalazište)
- Manastir – Gospođin Vir, (praistorijsko, antičko i srednjevekovno nalazište)
- Padina, (naselje mezolita i starijeg neolita)
- Pesaca, (praistorijsko naselje, antičko utvrđenje i srednjevekovna nekropola)
- Stubica, (naselje starijeg neolita)
- Velike Livadice, (praistorijsko, antičko i srednjevekovno naselje)
- Male Livadice, (naselje starijeg gvozdenog doba i antička osmatracnica)
- Klisura, (naselje bronzanog doba)
- Lepenski Vir, (rimska kula)
- Lepenski Vir, (praistorijska potkapina)
- Katarinine Livade, (naselje bronzanog doba)
- Boljetin, (rimski i ranovizantijski logor)
- Boljetin, (srednjevekovno naselje i nekropola)
- Vlasac, (mezolitsko naselje)
- Ravna, (rimsko i ranovizantijsko utvrđenje)
- Ravna, (srednjevekovno naselje i nekropola)
- Ribnica, (praistorijsko i antičko nalazište, srednjevekovno naselje i nekropola)
- Donji Milanovac – Veliki Gradac, (rimsko i ranovizantijsko utvrđenje)
- Mrfaja, (kompleks praistorijskih nalazišta na potezu Porečke reke)
- Porečka Reka, (sabirni centar za snabdevanje rimskih trupa u Đerdapu)
- Porečka Reka, (srednjevekovno naselje i nekropola)
- Malo i Veliko Golubinje, (praistorijsko, rimskovizantijsko nalazište)
- Pećka Bara, (praistorijsko, antičko i srednjevekovno nalazište)
- Hajdučka Vodenica, (praistorijska nekroplola)
- Hajdučka Vodenica, (praistorijsko naselje)
- Hajdučka Vodenica, (kasnoantičko i ranovizantijsko utvrđenje)
- Hajdučka Vodenica, (srednjevekovno naselje i nekropola)
- Barace kod Trajanove Table, (praistorijsko i antičko naselje)
- Tekija, (rimsko utvrđenje – Transdierna)
- Sip, (kasnoantičko utvrđenje)
- Kosovica, (rimski most)
- Rimski Put kroz Đerdapsku klisuru
Da li je sve ovo slučajno potopljeno, ili je tadašnja komunistička vlast želela da neke tajne ostanu skrivene, zaključite sami.
