U jednoj potkapini na istočnoj padini brega Gradina, ispod okomitih stena na kojima stoje bedemi podgrađa smešten je Pećinski manastir. Zahvaljujući otkrivenim zapisima na steni, kao i sećanjima jednog dubrovačkog trgovca zabeleženim krajem XVII veka došlo se do saznanja da se na ovom mestu nalazio Pećinski manastir posvećen arhanđelu Mihailu.
U ostacima Pećinske crkve iz 12. veka podno starog grada Rasa napisano je čuveno Vukanovo Jevanđelje, a u njoj su Stefana Nemanju zatočila braća dok je bio udeoni knez u Toplici. Graditeljska aktivnost i sve veća popularnost Stefana Nemanje u narodu izazvala je podozrenje njegove braće koja su ga pozvala na savetovanje u Ras gde biva i zatočen. Moleći se toplo svome zaštitniku Svetom Georgiju Stefan Nemanja biva na čudesni način oslobođen i postaje Veliki župan srpskih zemalja 1166. godine.
Manastirska crkva veoma skromnih dimenzija bila je delom podvučena pod svod pećine i orjentisana u pravcu sever-jug. Usled odronjavanja stene na kojoj je bila podignuta od crkve je ostao očuvan samo zapadni zid s jednim prislonjenim lukom, početak oltarske apside na severnoj i deo zida na južnoj strani, gde je verovatno bio ulaz.
Na steni iznad tog zida postoje usečeni tragovi deformisanog poluobličastog svoda. Na vertikalnim površinama stena sa južne i zapadne strane zapažaju se duboko usečeni žlebovi koji su služili za oslanjanje jednoslivne krovne konstrukcije.
Pročitajte i:
TEŽAK RAD, ALI SA ŽELJOM DA ISTRAJU! Pogledajte autentični snimak detinjstva naših predaka (VIDEO)
Sama crkva bila je živopisana o čemu svedoči mnoštvo fragmenata fresaka. Sa spoljne strane južnog zida pored nekoliko malih fragmenata fresko-maltera na gruboj površini zidne mase do nedavno se uočavao crtež jednog svetitelja – ratnika.
Čitav prostor potkapine severno od hrama bio je zatvoren i pregrađen na više prostorija. Sudeći po tragovima greda međuspratnih konstrukcija od kojih je jedna sačuvana u svom nekadašnjem položaju, ova građevina u pećini pored prizemlja imala je tri sprata.
Osamdesetih godina XVII veka kraj ruševina Pećinskog manastira prošao je dubrovčanin Nikola Bošković, koji je u svojima sećanjima zabeležio da se na sat i po hoda od Sopoćana „vidi ukopana pod jednim brdom crkva Sv. Mihaila sa svojim manastirima, skoro potpuno porušena“.
A ovo jedinstveno zdanje treba videti, pa ako te put nanese, obavezno svrati. A do tada, prati JuTjub kanal Discover Serbia, prijavi se i budi i ti deo njihovih priča!
